10 Ekim 2021 Pazar

Nobel Edebiyat Ödülü'nü Abdulrazak Gurnah Kazandı!

Her sene yepyeni tartışmalara yelken açan kuşkusuz edebiyat dünyasının en prestijli -ve en tartışmalı- ödülü olan Nobel Edebiyat Ödülü her yıl olduğu gibi bu yıl da sahibiyle buluştu! Adaylıkların getirdiği tartışmanın ardından Abdulrazak Gurnah Nobel'i kazandı. Daha şimdiden sosyal medyada pek çok tartışmalara sebep olan Zanzibar asıllı yazarın adını sıkça duymaya başlayacağız gibi gözüküyor.

1901 yılından beri her yıl belirli kategorilerde ödül veren İsveç Akademisi'nin Nobel Ödülleri bu yıl da başkent Stockholm'de canlı yayın YouTube üzerinden yayınlandı. Nobel Komitesi yaptığı açıklamada, Abdulrazak Gurnah'a ödülün "Kültürler ve kıtalar arasındaki uçurumda sömürgeciliğin etkilerini ve mültecilerin kaderini tavizsiz ve merhametli bir şekilde ele alması'' nedeniyle Nobel Edebiyat Ödülü'ne layık görüldüğü belirtildi. Açıklamada ayrıca Gurnah'nın gerçeğe olan bağlılığının ve basitleştirmeden kaçınmasının dikkat çekici olduğu aktarılarak, "Romanları, basmakalıp betimlemelerden uzak ve bize dünyanın diğer yerlerindeki pek çok kişinin aşina olmadığı, kültürel olarak çeşitlendirilmiş bir Doğu Afrika'ya açıyor." ifadelerine yer verildi. Gurnah, Nobel Ödülü'nün dışında On milyon İsveç Kronu'nun da sahibi oldu.

Abdulrazak Gurnah Kimdir?

Abdulrazak Gurnah 20 Aralık 1948 tarihinde bugün Tanzanya sınırları içerisinde kalan Zanzibar Sultanlığı'nda doğdu. 1960'lı yıllarda Zanzibar Devrimi sırasında İngiltere'ye yerleşti. Gençlik yıllarında ülkesini öğrenci olarak terk eden yazar Birleşik Krallık’da bulunan Kent Üniversitesini doktora derecesiyle tamamladı. İlerleyen yıllarda ise yine aynı üniversitede dersler vermeye başladı. 2006 yılında ise Kraliyet Edebiyat Topluluğuna seçildi. Ana dili Svahili olmasına rağmen İngilizce eserler yazmaya devam etti. Yetmiş üç yaşındaki ödüllü yazar Abdulrazak Gurnah, Booker, Whitbread ve Los Angeles Times Kitap Ödülleri’nde de Cennet kitabıyla adını duyurmuştur. Şu anda İngiltere'nin başkenti Londra'da yaşamını sürdüren yazarın kitaplarının teması Doğu Afrika sahillerine dayanmaktadır.

Cennet Adlı Kitabıyla Açılan Uzun Yol

Özellikle Cennet isimli kitabıyla adını tüm dünyaya duyurmayı başaran başarılı yazar, anadili Svahili olmasına rağmen kitaplarını İngilizce kaleme alıyor. Her ne kadar bu tutumu tartışılsa da eserlerinde kültürünü her zaman ön planda tutuyor. Terkediş kitabında sömürgeciliğin temel taşlarına kültürel çatışmalar ile değinirken, Kumdan Yürek'te kendi hayatının aynasını kurguyla buluşturuyor. 

Edebiyat dünyasına göre Gurnah'ın kitapları ''Göçün getirebileceği yabancılaşma, yalnızlaşma ve yurt sahibi olabilmek için oluşan ruhani arayışın sorunları...'' olarak tanımlanıyor. Çağdaş Afrika Edebiyatının bu önemli temsilcisi Gurnah'ın Deniz Kenarında, Sessizliğe Hayranlık, Kumdan Yürek, Son Hediye ve Terkediş isimli romanları İletişim Yayınları etiketiyle dilimize kazandırılmıştır. Cennet ise Adam Yayıncılık tarafından çevrilmiştir. Gurnah, romanları dışında, Salman Rushdie, Anthony Burgess, Joseph Conrad, Vidiadhar Surajprasad Naipaul, Zoe Vicomb gibi yazarlar üstüne edebiyat eleştirileri yazdı, kitaplar hazırladı.


2021 Nobel Edebiyat Ödülleri Listesinde Diğer İsimler

Her geçen yıl olduğu gibi bu yıl da pek çok ünlü yazarın ismi adaylar arasında yerini almıştı. Fakat bu sene çok ilginç bir şey yaşandı. Favori listesi ödül töreni öncesinde yayınlanmıştı fakat gariptir ki Abdulrazak Gurnah'ın adı bu listede yer almıyordu. Listede; Annie Ernaux, Haruki Murakami, Margaret Atwood, Stephen King, Neil Gaiman, Dubravka Ugresic, Jon Fosse, Jamaica Kincaid ve dahası yer almaktaydı.

Özellikle son üç yıldır adından daha doğrusu aldığı kararlarla sansasyonel haberler kucak açan İsveç Edebiyat Akademisi bu yıl da çok konuşulacak gibi gözüküyor. Geçen yıl maalesef COVID-19 sebebiyle ödül töreni fiziksel olarak gerçekleştirilememişti. Hem İsveç Krallığı'nın pandemi nedeniyle aldığı önlemler hem de pek çok ülkenin kötüye giden vaka sayıları sebebiyle törenin sanal olarak gerçekleştirilmesine karar verilmişti. O yıl ödülün sahibi ise Amerikalı şair Louisie Glück olmuştu. 2019'da ise ödül aynı anda iki kişiye verilmişti çünkü 2018 yılında akademi, cinsel taciz suçlamaları sebebiyle çalışmalarını durdurmuştu. Tören 2018 yılında ertelenirken 2019 yılında her iki yılın ödülü sahipleriyle buluşmuştu. 2016 yılında ise Bob Dylan'ın ödülü kazanması pek çok kişi tarafından olumsuz karşılanmıştı.

Peki siz neler düşünüyorsunuz? Abdulrazak Gurnah hem kitapları hem de edebiyat alanındaki çalışmaları kuşkusuz önemli isimlerden birisi. Sizce Nobel Edebiyat Ödülü'ne layık mı? Siz bu sene kimin kazanacağını düşünüyordunuz? Yorumlarda düşüncelerinizi bizlerle paylaşmayı unutmayın!

13 yorum:

  1. Açıkçası duymadığım bir isim, Nobel Ödüllerini de bu sene takip edemedim. Bir okumak gerek yorum yapabilmek için =)

    www.kayipfisilti.com

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Yorumun için çok teşekkür ederim. Ben bu sene Haruki Murakami'nin alacağını düşünmüştüm. Benim için de sürpriz bir isim oldu.

      Sil
  2. Yazarı hiç duymamıştım, kitapları ilgi çekici görünüyor.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Yorumun için çok teşekkür ederim. Kesinlikle öyle. Hatta adını ilk Nobel'de duyar duymaz kitaplarını inceledim. Okumak için sabırsızlanıyorum.

      Sil
  3. Böyle büyük ödül vericiler beni korkutuyor, akademi ödülleri de öyle. Samimi olduklarını düşünmüyorum yani

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Yorumunuz için öncelikle çok teşekkür ederim. Açıkçası ben de çok nesnel bir tutumla bu seçimlerin yapıldığını pek düşünmüyorum, özellikle de bu yüzyılda.

      Sil
  4. Açıkçası pek duymadığım ve okumadığım bir yazar,ama bundan sonra sıkça duyacağız gibi görünüyor..
    Ben Haruki Murakami alır diye bekliyordum şaşırdım..

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Yorumun için öncelikle çok teşekkür ederim. Aynısını ben de düşünmüştüm. Çünkü son zamanlarda adını çokça duymuştuk Haruki Murkami'nin. Bakalım neler olacak?.. 😅💜

      Sil
  5. Nobel ödülleri, özellikle son yıllarda cinsiyetçilik açısından ciddi eleştiriler alıyor. 1901'den bu yana 876 erkekeğe karşılık sadece 58 kadın ödül almış. Bugün, DÜnya Kız Çocukları Günü münasebetiyle böyle bir yorum bırakayım istedim İremciğim. Sevgiler :))

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Öncelikle yorumunuz için çok teşekkür ederim. Kesinlikle yazdıklarınıza katılıyorum. Cinsiyet eşitliği maalesef günümüz dünyasında yeller esiyor ki bu ve bunun gibi önemli ödüllerde de yapılması acınası bir durum.

      Sil
  6. Duymadığım bir yazardı, şaşırmadım desem yalan söylemiş olurum. Ben de herkes gibi Haruki Murkami alır diye bekliyordum açıkçası.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Yorumun için çok teşekkür ederim. Ben de öyle bekliyordum. 😅

      Sil
  7. Bu ödüllere layık görülen isimler nasıl seçiliyor acaba, bunu merak ediyorum.

    YanıtlaSil

Yorumun için çok teşekkür ederim.