Dua Lipa denildiğinde akla ilk olarak müzik, sahne ve dünya listelerini altüst eden şarkılar gelse de ünlü sanatçının son yıllarda edebiyata olan ilgisi de dikkat çekiyor. Şimdi ise bu ilgi, yalnızca bir kitap kulübü olmaktan çıkarak fiziksel bir kütüphaneye dönüştü.
Geçtiğimiz günlerde siz okurlarımızla paylaştığımız Dünyaca Ünlü Sanatçıların Kurduğu Kitap Kulüpleri (2026 Güncel Liste) yazımızda Service95 Book Club'ın kurucusu Dua Lipa, bu sefer de Portekiz'in Porto kentinde dünyaca çeşitli nedenlerden dolayı yasaklanan 100 kitabın bulunduğu bir kütüphane açtı.
Dua Lipa'nın kurucusu olduğu Service95 Book Club ile Porto'nun tarihi kitapçılarından Livraria Lello’nun iş birliğiyle hayata geçirilen Manifesto Library (Manifesto Kütüphanesi), 27 Haziran 2026'da kapılarını açtı.
Ancak burayı sıradan bir kütüphaneden ayıran oldukça önemli bir özellik var: Raflarında, farklı dönemlerde ve ülkelerde yasaklanmış, sansürlenmiş, okul müfredatlarından çıkarılmış veya tartışmalara konu olmuş 100 kitap bulunuyor.
Manifesto Kütüphanesi Nedir?
Kütüphane, Service95 Book Club ile Livraria Lello'nun ortak projesi. Projenin temelinde ise oldukça güçlü bir düşünce bulunuyor: Bir kitap sansürlendiğinde yalnızca bir hikâyenin değil, düşünme ve sorgulama özgürlüğünün de kaybedildiği fikri.
Bu nedenle Manifesto Kütüphanesi yalnızca “yasaklı kitapların sergilendiği” bir alan değil; kitaplar üzerinden özgürlük, kimlik, güç, hafıza ve düşünce üzerine konuşmayı amaçlayan yaşayan bir kültür alanı olarak kurgulandı.
Dua Lipa'nın projeye yaklaşımındaki temel fikirlerden biri, kitapların yalnızca okunacak nesneler olmadığı; soru sormanın, farklı düşünceleri anlamanın ve özgürce tartışmanın araçları olduğu düşüncesi.
Manifesto Kütüphanesi'nde Hangi Kitaplar Var?
Kütüphanede toplam 100 kitap bulunuyor. Koleksiyon, özellikle otoriteyi, sansürü, dışlanmayı ve toplumun kabul ettiği baskın anlatıları sorgulayan eserlerden oluşuyor.
Aslında yakinen tanıdığımız kitaplar var. Örneğin: George Orwell'in 1984, Hayvan Çiftliği; Simone de Beauvoir'ın İkinci Cinsiyet; Margaret Atwood'un Damızlık Kızın Öyküsü; Alice Walker'ın Renklerden Moru; Khaled Hosseini'nin Bin Muhteşem Güneş; Min Jin Lee'nin Paçinko ve Marjane Satrapi'nin Persepolis'i gibi tanıdık romanlar raflarda yerini alıyor.
"Bazen yapabileceğiniz en yıkıcı şey bir kitap okumak ve sonra o kitap hakkında konuşmaktır." (Dua Lipa)
Sosyal medya üzerinden yapılan tanıtımda Dua Lipa kitapları dört temel tema altında kategorize edildiğini dile getiriyor:
- 1. Güç: Bu bölüm, gücün kimlerin elinde bulunduğunu, iktidarın nasıl kullanıldığını ve toplumların benimsediği anlatıların nasıl şekillendirildiğini sorgulayan kitaplara odaklanıyor.
- 2. Kontrol: Kontrol teması, düşünce ve ifade özgürlüğünün hangi mekanizmalar aracılığıyla sınırlandırıldığını ele alıyor. Sansür ve yasaklama da bu başlığın önemli konuları arasında.
- 3. Ses: Ses bölümü, tarih boyunca görmezden gelinen veya yeterince temsil edilmeyen insanların hikâyelerine alan açıyor.
- 4. Hafıza: Hafıza ise tarih, unutma ve silinme arasındaki ilişkiye odaklanıyor. Hangi hikâyelerin hatırlandığı, hangilerinin unutulduğu ve bunun toplumları nasıl etkilediği üzerine düşündürüyor.
Manifesto Library Neden Önemli?
Belki de projenin en dikkat çekici tarafı burada ortaya çıkıyor. Bir kitabı yasaklamak, aslında yalnızca o kitabın okunmasını engellemek anlamına gelmiyor. Aynı zamanda insanların o kitap üzerinden soru sormasını, farklı bir bakış açısıyla karşılaşmasını ve mevcut düşünceleri sorgulamasını da sınırlayabiliyor.
Manifesto Library tam da bu noktaya dikkat çekiyor.
Service95'in projenin açılışıyla ilgili yazısında kütüphane; güce, sansüre, dışlanmaya ve baskın anlatılara meydan okuyan kitaplara kalıcı bir alan açan bir proje olarak tanımlanıyor. Dolayısıyla burada kitaplar yalnızca raflarda duran eserler değil; tartışmanın başlangıç noktaları.
Manifesto Kütüphanesi’ni ziyaret etmek isteyenler için: Manifesto Library, Porto'daki Livraria Lello içerisinde yer alıyor ve kalıcı bir koleksiyon olarak tasarlandı. Eğer bir gün yolunuz Porto'ya düşerse bu eşsiz kütüphaneyi ziyaret etmeyi unutmayın.
DipNot: Manifesto Kütüphanesi'nin Web sayfasını incelemek için "buraya" tıklayabilirsiniz.
Peki siz Dua Lipa'nın Manifesto Kütüphanesi hakkında neler düşünüyorsunuz? Bir kitap neden bazı insanlar için tehdit oluşturur? Yorumlarda mutlaka buluşalım!
