Bir kitapçıya gidip herhangi bir kitabı elinize aldığınızda genellikle kitabın yazarına, kapağına ya da anlattığı hikayeyi inceleriz. Ama artık bir kitabı değerlendirirken başka bir soruyu da sormamız gerekecek: Bu kitabı gerçekten kim yazdı?
Biliyorsunuz ki yapay zeka, son zamanlarda ayırt edilemeyecek kadar görseli, metni, videoyu ve animasyonları kusursuz bir şekilde üretmekte. Bu üretim sürecinde, kimi insan elinden çıkmış eserleri gölgede bırakırken kimi eserleri de kusursuzluklarından "kesin yapay zeka yapmıştır" şeklinde etiketlenebiliyor.
Yayıncılıkta "İnsan Yazdı" etiket olayı belki sizin de önüne düşen edebiyat haberlerinden birisi olabilir. Özellikle de ülkemizde şu anlık böyle bir kaos olmamasına rağmen yurt dışında yayıncılık dünyası yapay zeka konusunda ciddi kararlar almaya başladı. Peki bu ciddi kararlar neler, gelin hep birlikte inceleyelim:
"İnsan Yazdı" Etiketi Nedir? | Human Authored Sertifikası
İnsan Yazdı etiketi, bir kitabın insan tarafından yazıldığını veya yazım sürecinde insan emeğinin temel olduğunu okura göstermeyi amaçlayan bir işaret olarak düşünülebilir. Bu yaklaşımın temelinde, yapay zeka tarafından üretilen içeriklerle insanın yaratıcı katkısını birbirinden daha şeffaf biçimde ayırt etme isteği bulunuyor.
Fransa'da edebiyat ajansı Librinova'nın insan yaratımını belgelemeye yönelik "İnsan Yazdı" sertifika uygulaması, İngiltere'de Books By People girişiminin "Organik Edebiyat" yaklaşımı ve ABD'de Authors Guild tarafından yürütülen "Human Authored" programı bu alandaki farklı örnekler arasında yer alıyor.
Bu uygulamaların yöntemleri aynı değil. Bazıları yazarın beyanına dayanırken bazıları yazım sürecine ilişkin belgeleri, taslakları ve değerlendirmeleri de dikkate alıyor. Dolayısıyla etiketin anlamı, onu veren sistemin ölçütlerine göre değişebiliyor.
Peki buradaki amaç ne dersiniz, kitapları yalnızca sınıflandırmak değil; okurun bir eserin üretim süreci hakkında daha bilinçli bir tercih yapabilmesine yardımcı olmak.
Bir kitabın insan tarafından yazıldığını kanıtlamak mümkün mü?
Güncel yayıncılık dünyasında var olan gelişmeleri takip ederken özellikle bu "İnsan Yazdı" sertifika uygulaması, çoğu kişi için gerçekten de bir kitabın insan tarafından yazıldığını nasıl kanıtlanacağına dair soru işaretleri oluşmaya başladı.
Bu doğrulama meselesi hangi şartlarda, hangi durumlarda, nasıl bir yöntemle uygulanacağı büyük bir soru işareti.
Daha kapsamlı değerlendirmelerde yazarın taslakları, metnin farklı sürümleri, yazım sürecine ilişkin belgeler ve yazarla yapılan görüşmeler gibi unsurlar dikkate alınabilir. Yine de bu yöntemlerin her biri farklı düzeylerde güvence sunar; bugün bütün dünyada geçerli tek bir standart bulunduğunu söylemek mümkün değildir.
Ayrıca bu durum önemli bir soruyu gündeme getiriyor: İnsan yazarlığını korumaya çalışırken, gerçekten insan tarafından yazılmış bir eserin haksız yere şüpheli görülmesini nasıl önleyebiliriz? Şeffaflık kadar adil değerlendirme de bu sürecin bir parçası olmalı.
İşte bu tür tartışmaların ortasında edebiyat dünyasından yapay zeka kullanarak roman yazıldığına dair iki önemli haber var:
Yazar Thélyson Orélien'in "C'était ça ou mourir" adlı romanı, yapay zekâ kullanıldığı iddialarıyla geçtiğimiz aylarda gündeme gelmişti. Kitap, Goncourt Ödülü seçkisinden çıkarılmış; yazar ise eseri yapay zekayla yazdığı iddiasını reddetmişti. Ekim ayında yayıneviyle ilişkilerinin sona ermesi de tartışmayı haliyle büyüttü.
Bir diğer haber de Mia Ballard'ın korku romanı Shy Girl, yapay zekâ kullanımıyla ilgili iddiaların ardından yayınevinin ABD baskısını iptal etmesi ve İngiltere'de dağıtımı durdurmasıyla gündeme gelmişti. Yazar, kitabı yazmak için yapay zeka kullanmadığını, ancak daha önce tuttuğu bir editörün bu teknolojiden yararlandığını belirtmişti.
Belki de önümüzdeki yıllarda kitapların kapaklarında yalnızca yazarın adına değil, eserin nasıl üretildiğine ilişkin açıklamalara hatta "İnsan Yazdı" etiketini artık kitapların kapaklarında da daha sık rastlayacağız gibi görünüyor.
Peki siz bu konu hakkında neler düşünüyorsunuz? Sizce "İnsan Yazdı" etiketini kitapçılarda daha sık görecek miyiz? Yorumlarda buluşalım!
