10 Ekim 2021 Pazar

Nobel Edebiyat Ödülü'nü Abdulrazak Gurnah Kazandı!

Ekim 10, 2021 13

Her sene yepyeni tartışmalara yelken açan kuşkusuz edebiyat dünyasının en prestijli -ve en tartışmalı- ödülü olan Nobel Edebiyat Ödülü her yıl olduğu gibi bu yıl da sahibiyle buluştu! Adaylıkların getirdiği tartışmanın ardından Abdulrazak Gurnah Nobel'i kazandı. Daha şimdiden sosyal medyada pek çok tartışmalara sebep olan Zanzibar asıllı yazarın adını sıkça duymaya başlayacağız gibi gözüküyor.

1901 yılından beri her yıl belirli kategorilerde ödül veren İsveç Akademisi'nin Nobel Ödülleri bu yıl da başkent Stockholm'de canlı yayın YouTube üzerinden yayınlandı. Nobel Komitesi yaptığı açıklamada, Abdulrazak Gurnah'a ödülün "Kültürler ve kıtalar arasındaki uçurumda sömürgeciliğin etkilerini ve mültecilerin kaderini tavizsiz ve merhametli bir şekilde ele alması'' nedeniyle Nobel Edebiyat Ödülü'ne layık görüldüğü belirtildi. Açıklamada ayrıca Gurnah'nın gerçeğe olan bağlılığının ve basitleştirmeden kaçınmasının dikkat çekici olduğu aktarılarak, "Romanları, basmakalıp betimlemelerden uzak ve bize dünyanın diğer yerlerindeki pek çok kişinin aşina olmadığı, kültürel olarak çeşitlendirilmiş bir Doğu Afrika'ya açıyor." ifadelerine yer verildi. Gurnah, Nobel Ödülü'nün dışında On milyon İsveç Kronu'nun da sahibi oldu.

Abdulrazak Gurnah Kimdir?

Abdulrazak Gurnah 20 Aralık 1948 tarihinde bugün Tanzanya sınırları içerisinde kalan Zanzibar Sultanlığı'nda doğdu. 1960'lı yıllarda Zanzibar Devrimi sırasında İngiltere'ye yerleşti. Gençlik yıllarında ülkesini öğrenci olarak terk eden yazar Birleşik Krallık’da bulunan Kent Üniversitesini doktora derecesiyle tamamladı. İlerleyen yıllarda ise yine aynı üniversitede dersler vermeye başladı. 2006 yılında ise Kraliyet Edebiyat Topluluğuna seçildi. Ana dili Svahili olmasına rağmen İngilizce eserler yazmaya devam etti. Yetmiş üç yaşındaki ödüllü yazar Abdulrazak Gurnah, Booker, Whitbread ve Los Angeles Times Kitap Ödülleri’nde de Cennet kitabıyla adını duyurmuştur. Şu anda İngiltere'nin başkenti Londra'da yaşamını sürdüren yazarın kitaplarının teması Doğu Afrika sahillerine dayanmaktadır.

Cennet Adlı Kitabıyla Açılan Uzun Yol

Özellikle Cennet isimli kitabıyla adını tüm dünyaya duyurmayı başaran başarılı yazar, anadili Svahili olmasına rağmen kitaplarını İngilizce kaleme alıyor. Her ne kadar bu tutumu tartışılsa da eserlerinde kültürünü her zaman ön planda tutuyor. Terkediş kitabında sömürgeciliğin temel taşlarına kültürel çatışmalar ile değinirken, Kumdan Yürek'te kendi hayatının aynasını kurguyla buluşturuyor. 

Edebiyat dünyasına göre Gurnah'ın kitapları ''Göçün getirebileceği yabancılaşma, yalnızlaşma ve yurt sahibi olabilmek için oluşan ruhani arayışın sorunları...'' olarak tanımlanıyor. Çağdaş Afrika Edebiyatının bu önemli temsilcisi Gurnah'ın Deniz Kenarında, Sessizliğe Hayranlık, Kumdan Yürek, Son Hediye ve Terkediş isimli romanları İletişim Yayınları etiketiyle dilimize kazandırılmıştır. Cennet ise Adam Yayıncılık tarafından çevrilmiştir. Gurnah, romanları dışında, Salman Rushdie, Anthony Burgess, Joseph Conrad, Vidiadhar Surajprasad Naipaul, Zoe Vicomb gibi yazarlar üstüne edebiyat eleştirileri yazdı, kitaplar hazırladı.


2021 Nobel Edebiyat Ödülleri Listesinde Diğer İsimler

Her geçen yıl olduğu gibi bu yıl da pek çok ünlü yazarın ismi adaylar arasında yerini almıştı. Fakat bu sene çok ilginç bir şey yaşandı. Favori listesi ödül töreni öncesinde yayınlanmıştı fakat gariptir ki Abdulrazak Gurnah'ın adı bu listede yer almıyordu. Listede; Annie Ernaux, Haruki Murakami, Margaret Atwood, Stephen King, Neil Gaiman, Dubravka Ugresic, Jon Fosse, Jamaica Kincaid ve dahası yer almaktaydı.

Özellikle son üç yıldır adından daha doğrusu aldığı kararlarla sansasyonel haberler kucak açan İsveç Edebiyat Akademisi bu yıl da çok konuşulacak gibi gözüküyor. Geçen yıl maalesef COVID-19 sebebiyle ödül töreni fiziksel olarak gerçekleştirilememişti. Hem İsveç Krallığı'nın pandemi nedeniyle aldığı önlemler hem de pek çok ülkenin kötüye giden vaka sayıları sebebiyle törenin sanal olarak gerçekleştirilmesine karar verilmişti. O yıl ödülün sahibi ise Amerikalı şair Louisie Glück olmuştu. 2019'da ise ödül aynı anda iki kişiye verilmişti çünkü 2018 yılında akademi, cinsel taciz suçlamaları sebebiyle çalışmalarını durdurmuştu. Tören 2018 yılında ertelenirken 2019 yılında her iki yılın ödülü sahipleriyle buluşmuştu. 2016 yılında ise Bob Dylan'ın ödülü kazanması pek çok kişi tarafından olumsuz karşılanmıştı.

Peki siz neler düşünüyorsunuz? Abdulrazak Gurnah hem kitapları hem de edebiyat alanındaki çalışmaları kuşkusuz önemli isimlerden birisi. Sizce Nobel Edebiyat Ödülü'ne layık mı? Siz bu sene kimin kazanacağını düşünüyordunuz? Yorumlarda düşüncelerinizi bizlerle paylaşmayı unutmayın!

5 Ekim 2021 Salı

Kitap Avcısı | Zeynep Erdun

Ekim 05, 2021 8

Herkese yeniden merhaba! Bugün çok özel bir kitabı sizlerle paylaşıyorum. Bundan bir ay öncesine kadar aldığım en güzel kargolardan birisi geldi. Instagram'da sıkı sıkıya takip ettiğim, her gönderisini hayranlıkla okuyup beğendiğim Zeynep Erdun'un öncülüğündeki eşi benzeri olmayan Kitap Avcısı, raflardaki yerini aldı. Bu haberi görür görmez de hemen sosyal medya hesaplarımdan paylaşmaya başladım. Çünkü bu kitap gerçekten çok özel bir kitap diyebiliriz. Hatta hem Türkiye'de hem de dünyada bir ilk diyebiliriz. Okurken bazen kendimi gördüğüm bazen de ülkemizin kanayan yarasını apaçık bir şekilde sunan eşsiz hayat hikayelerini okudukça ne kadar şanslı olduğumu bir kez daha anladım. Bu kitaptaki her hikaye o kadar biricik ki anlatamam. Kesinlikle okumanızı, okutmanızı öneririm. Çünkü bu kitapta her birimizin hikayesi mevcut.

55 öykü 55 hayat hikayesi... Bu kitapta, kitapla tanışma maceralarını yazan, kendi yolculuklarında kitapları dost edinmiş ''kitap avcılarının'' yola çıkış hikâyelerini okuyacaksınız. Her hikayede kendinizden bir şeyler bulacağımız güzel bir kitap. İnsanların kitap ile nasıl tanıştığı hayatlarına nasıl yön verdiği ayrı ayrı etkileyici öykülerle anlatılmış. Herkesin etkilendiği bir öykü olacaktır kitapta. Okudukları kitaplarda hayatları ile dersler çıkaran insanlar, hayatlarını değiştiren cümleler ve en önemlisi hayallerini gerçekleştiren ve gerçekleştirmeye çalışanlar... Dediğim gibi hayat ve umut dolu öyküler var kitabın içinde. Ayrıca sadece yazarlar da değil, çizerlerimiz de var kitabımızda. Kitabın her bir sayfasında emek var, alın teri var, aşk var...


Tüm romanlarda, hikâyelerde veya masallarda insanın kendi içine yaptığı yolculuk anlatılır ve içindeki mucizeyi bulması söylenir. Her birimiz hayatımız boyunca bir mucize bekleriz. ''Mucize yoktur.'' dediğinizde; haklısınız, gerçekten artık sizin için mucize yoktur. ''Mucizelere inanıyorum.'' dediğinizde de haklısınız. Mucizenin anahtarını bulmuşsunuz ve sadece kapı kolunu çevirmek kalmıştır.  Gizli bahçelerinizi keşfederek çiçekler açmaya, üzerinize peri tozu serpildiğinde var olmayan ülkelere doğru uçmaya, bir tavşan deliğine düşüp harikalar diyarında uyanmaya ya da posta kutunuzda hayatınızın mektubunu bulmaya hazırsınız demektir. 

Tolstoy der ki: ''Tüm muhteşem hikâyeler iki şekilde başlar; ya bir insan bir yolculuğa çıkar ya da şehre bir yabancı gelir.'' Peki siz yolculuğa çıkıp mucizeyi arayan mı, yoksa mucizenin kendisi mi olmak isterdiniz? Bu kitapta, kitapla tanışma maceralarını yazan, kendi yolculuklarında kitapları dost edinmiş ''kitap avcılarının'' yola çıkış hikâyelerini okuyacaksınız. Sosyal medyada ''Bookstagram'' olarak bilinen, nitelikli kitap okuyan, okuduklarını anlatarak sayfalarında paylaşan kitap bloggerlarının bir araya gelerek yazmış olduğu öyküleri bu kitapta topladık. Gelin hep birlikte onların hayatlarında kaybolalım ve kahramanın sonsuz yolculuğunda kitapların önemini bir kez daha anlayalım.

Ayrıca bu eşsiz kitabın ortaya çıkmasını sağlayan Zeynep Erdun: ''Bookstagram arkadaşlarımızla bir araya gelip öyküler kitabı yazdık. Neden Kitap bloğu açtık? Neden makyaj, ev, gezi, dekor, yemek vs. değil de kitap? Bizi kitaplarda buluşturan şey neydi? Sorduk! Her seçim bir travmayla başlar. Peki bizi kitaba yönelten o travma neydi? Düşündük, geçmişe gittik oradan bir anı çıkarttık ve onu kurguladık. Karanlığın içinde zayıf ışıklı bir fenerle yürüyormuşuz. Kitapların içine açılan kapıları bulduk. Sonra o kapıları açtık ve içindeki gizli bahçeleri keşfettik. Bir eşikten geçtik. Kitabın kapağında da 55 yazarın içindeki o küçük kızın o kapıyı açtığını ve gizli bahçesi ile karşılaştığı anı görüyorsunuz. Kitabımızın kapağında daha birçok masaldan izler var. Daha birçok metafor var. Sizler de gördünüz mü gizemleri?''

Öncelikle Zeynep Erdun'a bu eşsiz kitabı benim için imzalayıp gönderdiği için tekrardan çok teşekkür ederim. O kadar çok mutlu oldum ki... Eşsiz hikayeleri okumak, hayat mücadelelerine birinci ağızdan tanık olmak çok özeldi. Bu eşsiz kitabın 55 kahramanına selam olsun! İyi varsınız, iyi ki sizler gibi mücadeleyi asla bırakmayan cesur kadınlar var!

Peki sizler neler düşünüyorsunuz? Kitap Avcısı'nı okuyan var mı? Eğer okuduysanız kitap yorumlarınızı bizlerle paylaşırsanız çok mutlu olurum.

Kendinize çok iyi bakın, kitapla kalın dostlar. Seviliyorsunuz!

İnsan tanımadığına daha kolay anlatıyor derdini, sıkıntısını. Yargılamaz, akıl vermez, eleştirilmez diye düşünerek, içinden geçeni olduğu gibi paylaşabiliyor.


Bak bu hayat bizim için ilk ve son. Her şeye boyun eğerek içimize atarak veya insanların tesirinde kalarak yaşamaya gelmedik. 


İnsanların beni beğenip beğenmemeleri umurumda değil artık. Ben kendimi tanımakla ilgiliyim. 


Sahi kaç kişi "Sen yapamazsın!" demişti? 


Temiz kıyafetler almak için dolabın kapağını açtı ve rafta gördüğü şey inanılır gibi değildi: inci gibi parlak bir taşı olan kitabın kapağında "BU YOL SENİN" yazılıydı. 


Belki de omuzlarımda hissettiğim yükleri biraz olsun kitap raflarına yükleyebilmişimdir. 


Ben, evrenin gördüklerimizden ibaret olduğuna inanmıyorum. Sen bu kalemin, seninle konuştuğuna inanmak istersen, seninle konuşur. 


Bazı anlarda konuşmaya gerek yoktur, beden dili her şeyi özetler. 


Günceler onun kitaplardan sonra en iyi arkadaşıydı. Yazmak, okumak kadar iyi geliyordu. Ruhunda milyonlarca kırık cam parçası vardı. O yazdıkça her kelime bir cam parçasını söküp atıyor ve ruhunu özgürleştiriyordu.